صنعت جهانگردی یکی از صنایع روبه رشد است که در طی دهه های اخیر در افزایش درآمد کشورها و نزدیکی ملت ها نقش داشته است و بخش اقامتی این صنعت یا همان هتلداری از طریق طراحی واحدهای اقامتی مدرن و با ارائه ی شیوه های نوین جذب مشتری موجب تکامل بیشتر این صنعت شده است. تاریخچه ی هتلداری به زمان هایی برمی گرددکه کاروان های خسته و قبایل کوچ نشین ی پیک ها در طی مسیر خود و حرکت از شهری به شهر دیگر نیازمند مکانی برای استراحت بودند. این مکان ها که در ایران قدیم که به آنها کاروانسرا گفته می شد، در مناطقی که امکانات تهیه ی آب برای مسافران و حیوانات باری میسر بود، برپا می شد و کاروانها پس از یک یا دو روز استراحت در این کاروانسراها به حرکت خود ادامه می دادند. به تدریج با بزرگتر شدن کاروانسراها در کنار آنها مراکز تجاری و سپس شهرها به وجود آمدند. با توسعه ی شبکه ی راه ها، افزایش رفاه اقتصادی، اختراع اتومبیل، راه آهن و هواپیما بر تعداد سفرها افزوده شده و نیاز به مراکز اقامتی با خدمات متنوع تر بیشتر احساس شد. تا اینکه مهمانخانه ها پدید آمدند که در آنها فقط اتاق برای اقامت ارائه می گردید. اولین مکانی که با کاربری هتل ساخته شد، شهر (City Hotel) در سال 1794 میلادی در شهر نیویورک بود که دارای 73 اتاق بود. پس از آن در سال 1829 میلادی هتل تریمونت (Tremont) در شهر بوستون آمریکا ساخته شد که از ویژگی های آن اتاق های تمیز و مجلل و کارمندان آموزش دیده بود. در سال 1908 میلادی اولین هتل به سبک امروزی با نام بوفالو استاتلر (Buffalo Statler) توسط مردی به نام استاتلر(Statler) ساخته شد. در این هتل ابتکاراتی در زمینه ی آب لوله کشی سرد و گرم، تجهیز اتاق ها به چراغ برق و توجه ویژه به نظافت و بهداشت محسوس بود. در سال 1954 میلادی کنراد هیلتون (Hilton) شرکت هتل های زنجیره ای هیلتون را تأسیس کرد که امروزه در سراسر جهان 2700 شعبه دارد. از دیگر پیشگامان صنعت هتلداری، مردی به نام ماریوت(Marriott) بود که در سال 1937 میلادی اولین هتل خود را تأسیس کرد. وی بنیانگذار هتل های زنجیره ای ماریوت می باشد. از ایده های جالب آقای ماریوت در ان زمان، ارائه هتل و متل های ارزان قیمت به خانواده هایی بود که با اتومبیل سفر می کردند. همچنین می توان از آقای ویلسون(Wilson) نام برد که بنیانگذار هتل های زنجیره ای هالیدی این (Holiday Inn) بود و نیز آقای پریتزکر(Pritzker) که در سال 1957میلادی هتل های زنجیره ای هایت را تأسیس نمود.
صنعت هتلداری در کشور ما نیز چنانچه پیشتر گفته شد به کاروانسراهای قدیمی برمی گردد که از زمان هخامنشیان در بین راه های پرتردد ساخته می شد و به تدریج بر تعداد وسعت آنها افزوده گردید. در اوایل دوران بعد از اسلام، کاروانسراها و رباط هایی ساخته شد که نمونه ی آن در رباط کریم در محدوده ی شهریار و کاروانسرای زعفرانیه تهران می باشد. در زمان صفویه به فرمان شاه عباس اول، کاروانسراهای مخروبه تعمیر و تجدید بنا شدند و برای تأمین آب مسافران در نقاط کویری، آب انبارهای بزرگ با بادگیر بنا گردید. این روند در زمان افشاریه و زندیه ادامه یافت و در زمان صدارت میرزا تقی خان امیرکبیر، اجرای طرح های چاپارخانه که از ابتکارات داریوش هخامنشی بود، مجدداً مورد توجه قرار گرفت. درسال 1260 هجری شمسی، اولین مهمانخانه به سبک امروزی در قزوین تأسیس گردید. در این مهمانخانه ی دو طبقه، تمامی وسایل و تجهیزات به سبک اروپایی بود و در کنار آن نیز پستخانه و تلگرافخانه قرار داشت. پس از آن چاپارخانهی شروان ده در مسیر قزوین-تهران در یک طبقه بنا گردید که مشابه مهمانخانه مذکور بود. اولین هتل پایتخت نیز در سال 1261 هجری شمسی تأسیس شد. این هتل به سبک هلندی تزئین شده بود و هتل فرانسه نام داشت. در آن ایام به استثنای بندر انزلی، رشت، تهران و قزوین که دارای مهمانخانه های نسبتاً خوبی بودند، سایر شهرها فاقد مهمانخانه ی مناسب بودند. در سال 1315 هجری شمسی، مؤسسه ی مهمانخانه ها متشکل از چند مهمانخانه تأسیس شد. از مهمانخانه های تحت پوشش آن می توان به مهمانخانه دربند در دامنه کوه دربند، مهمانخانه چالوس که تا سال 1340 هجری شمسی فعالیت داشت، مهمانخانه رامسر، قائم شهر، آمل و همچنین گراندهتل که از معروف ترین و مجلل ترین هتل های نیم قرن اخیر بود ، اشاره کرد. در فروردین 1342 هجری شمسی سازمان جلب سیاحان تشکیل شد که از اهداف آن ایجاد، احیاء و اصلاح تأسیسات جهانگردی و هتل ها بود. از سال 1385 هجری شمسی تاکنون، سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مأمور رسیدگی و نظارت بر واحدهای اقامتی کشور می باشد.
پیشگامان صنعت هتلداری با آفرینش ایده های جدید و خلاقیت جایگاه والایی در ارتقاء صنعت هتلداری دارند. هتل های زنجیره ای بزرگ در اغلب کشورهای جهان دارای شعبات متعدد هستند و ویژگی آنها استفاده از دکوراسیون مجلل و امکانات رفاهی، معماری زیبا و خدمات متنوع سرگرمی و غذایی است که شکوه این هتل ها را صدچندان می کند. امروزه هتل های مختلف با استفاده از تجارب هتل های زنجیره ای بزرگ دنیا و در رقابتی فشرده در ارائه خدمات به میهمانان، گام های بلندی به سوی تکامل هرچه بیشتر این صنعت بر می دارند.